"BİZ DEĞİŞİRSEK, HERKES DEĞİŞİR"
19 Eylül 2018 Perşembe 09:38

Radyo Trafik Ankara’da Elvan Palaşoğlu önemli bir konuğu ağırladı. Psikolog Yeşim Yasak, “Trafik Özel” programında  “trafikte adabın” nasıl olması gerektiğine dair önemli konulara değindi. Program Radyo Trafik Marmara ile ortak yayınlandı…


Adap ne demek?

 Bu kelime edepten geliyor. Hiçbir insan tek başına bir yerde yaşayamaz. Bizler birlikte yaşamak için yaratılmışız. Bu birliktelik içinde de en önemli kural edepli olmak. Edepli olabiliyorsak o toplumun içinde yaşayabiliyoruz. Buna şöyle bir örnek vermek gerek. Çocuklar bayram zamanları şeker uzatıldığında avuçlarını açıp tam alacakken anneleri ile göz göze gelirler ve sadece bir tane alırlar.
 Trafikte bununla aynı. Trafikte adap çok önemli… Birlikte bulunan ortamın içindeki kurallara göre hareket edilmeli ve empati kurularak düzene uyulmalı…

O zaman aldığımız eğitim trafikteki hareketlerimizi de etkiliyor mu demeliyiz ?

 Evet durum böyle… Eğitim olarak okullarda da bu veriliyor. “Trafik Adabı” olarak dersler de veriliyor. Karşılıklı saygı, hoşgörü, birbirini uyarma hepsinin içerisinde…  Yetiştirilmenin büyük etkisi var bunda…

 Yollarda emniyet şeridini kullanmak büyük adapsızlıktır… İnsanlar kurallar içerisindeki şeritlerde beklerken emniyet şeridinden hızlıca geçenler var. Bunu biz de yapabiliriz. Ancak şeritte bekliyoruz. Bunu yapanlarda adabı olmayan sürücüler… Yapmayanlar birlikte yaşamanın belli saygı ölçüsünde gerçekleşmesine inanan olanlar. Bunu sadece trafikte değil hayatının her köşesinde yapıyor. Ancak buna uymayanlar “burası boşken ne diye bekleyim, polis de yok diyerek” bir adapsızlık yapıyor. Diğer sürücüleri düşünmüyor. Sadece kendi çıkarlarını düşünüyor…

 Trafik adabı bir yerde olmaz ise ne olur ?

 Verdiğimiz örnekte olduğu gibi sadece kendimizi düşünerek hareket edersek toplumda huzursuzluk büyüyecek. Gergin insanlar daha da artacak. Birlikte yaşama bilincinden uzaklaşma tehlikesi de artacak.
 Mesela kırmızı ışık ihlali yaptınız. Bir kavşakta size tam kırmızı yandığında hareket halinde olduğunuz için durmayıp geçiyorsunuz. Böylelikle başkalarının hakkını gasp ediyorsunuz ve başka bir gün size yapılmasının mahsuru olmadığını da gösteriyorsunuz.
 Kısacası hatalar normalleşir. Kırmızı ışıkta geçme sayıları artınca herkes geçmeye başlıyor. Hatalar fark edilmemeye başlıyor. Kişinin kendisinin farkında olması gerekiyor.
 Bir örnek daha Avrupa’daki veya başka yerlerde trafik kurallarına daha fazla uyulduğu hep söylenir. Ancak orada yaşayanlar Türkiye’ye geldiğinde burada uymamaya başlıyor.

 Sürücüler karşı taraf bir hata yaptığında uyarmaktan korkuyor. Bu konu hakkında neler söyleyeceksiniz?

 En başta söylediğim gibi annemiz, babamız bize öyle bir bakar ki kendimizi hemen düzeltiriz. Yani toplum içerisinde birbirimizi ikaz etme konusunda çok usta bir toplumuz. Ancak bu iş trafiğe gelince çözemiyoruz.
 Ters yönden gelen birini uyardığınızda dayak yemezseniz iyi… Hem suçlu hem güçlü konumunda bir cevap alıyorsunuz. Yani toplumda açıkçası “edepsizliği” bile bile yapıyoruz. Birisi uyardığında da öfkeleniyoruz. Psikolojik olarak baktığımızda insanlar hatalarından utanıyor ve bunu böyle  kapatmaya çalışıyor…
 Eğer farkındalığı yüksek bir bireysek bu hatayı farketmediğimizi düşünerek karşı taraftan özür dileriz. Ancak bu sayı maalesef çok az… Esasında nasıl yaşıyorsanız öyle araç kullanırsınız. Normal hayatlardaki diğer hareketlerinde de paralellikler var.
Şu da var. Siz karşınızdakini uyarırken onu cezalandırmak için kötü niyetle uyarıyorsanız bunu beden dili ile yaparsınız karşıdaki ona göre tepki verir. Ancak siz karşımdakini utandırmayım, ona bu kuralın yanlışlığını anlatıyım, iyi niyetle yaklaşayım diyerek davranırsanız bunun da geri dönüşü farklı olur. Siz böyle davrandığınızda zıt bir tepki alıyorsanız da bunu uzatmadan oradan uzaklaşmak gerekir…

Dinleyiciler toplu taşıma ve ticari araç kullanan sürücülerin kurallara daha çok uymamasını neye bağlıyorsunuz diye bir soru yöneltiyorlar?

 Şimdi ilk cevabım şu oluyor buna… Tencere dibim kara seninki benden kara. Yani yollarda herkes hatalı araç kullanıyor. Kimse kusursuz değil… Ancak şu var. Normal şahsi araç kullanan mı hata yaptığında fark edilir, yoksa bir taksi sürücüsü ve ya otobüs şoförü hata yapınca mı fark edilir. Bu sürücülerimiz daha profesyoneller, daha dikkatli olmalılar ancak yollarda çoğu kişi hata yapıyor…

 

@radyotrafik06